| همکاری |
 |
| حمل دریائی |
 |
| سرویس مناسب |
 |
| حمل هوائی |
 |
| رنگهای زنده |
 |
|
|
|
 |
|
چگونگی قالی بافی در استان های مختلف و عشایر ایران |
|
|
ایران مهد قالی دنیا، کشوری است
که از دیر زمان به نام سرزمین فرش های افسانه ای و
زیبا شهرت جهانی داشته است و از قطب های قالی بافی
آن از گذشته های دور تا کنون هزاران هزار تخته
قالی و قالیچه، اکثر نفیس و گران بها در دسترس
مشتاقان آن قرار گرفته است. ولی این تعریف به آن
معنی نیست که در تمامی این سرزمین پهناور که
مساحتی معادل یک میلیون و ششصد و پنجاه هزار
کیلومتر مربع دارد قالی بافی به صورت یکسان معمول
باشد چه درمساحت های بزرگی از این کشور به دلایل
اقلیمی و دموگرافی و اقتصادی این هنر و یا به
عبارت امروزی آن این صنعت به هیچ وجه رونق و رواجی
ندارد.
در این مقدمه اجمالی ابتدا وضعیت قالی بافی ایران
را در صورت کلی و جامع آن مطالعه نموده و سپس به
شرح چگونگی و جزئیات آن در مراکز قالی بافی
شهرستان های مختلف می پردازیم.
در قسمت های مرکزی و جنوب شرقی ایران دو کویر بزرگ
و غیر قابل سکونت وجود دارند که قسمت های مهمی از
مساحت این کشور را در برگرفته اند. در این صحراها
به ویژه در نواحی مرکزی آن اثری از جنبده ای و به
طبع نشانی از قالی بافی نیست ولی برعکس در حواشی
این صحاری شهرهایی با نام ونشان و معروفی در این
رشته چون نائین، کاشان، قم، یزد، راور و بیرجند
وجود دارند که در آن ها بهترین فرش های ایران
بافته می شوند.
در شهرها و روستاهای کرانه های جنوبی دریای خزر و
حاشیه های خلیج فارس و بحر عمان قالی بافی رواج
چندانی ندارد. دلیل این امر را در استان های گیلان
و مازندران می توان به این طریق توجیه نمود که
رفاه نسبی اهالی این استان ها که ناشی از وجود
منابع طبیعی فراوان و امکانات توریستی این نواحی
است و عدم رغبت مردان به بافت قالی و همچنین
اشتغال کم و بیش دائمی زنان فعال گیلک و مازندرانی
در مزارع برنج و باغ های چای و پرتقال و توتستان
ها به ظاهر نیاز و فرصتی را برای بافت و قالیچه
باقی نمی گذارد.
در این نواحی تنها در کلاردشت از گذشته ای نه
چندان دور و رشت و بابل و آمل در سالیان اخیر قالی
بافی تا حدودی اندک رواج گرفته است.
فرش های کلاردشت بیشتر در اندازه های کناره و
قالیچه و در زمینه طرح های هندسی و بیشتر با کلاف
های قرمز و سیاه و دیگر رنگ های تند بافته می
شوند. در سال های اخیر در شهرستان رشت و حومه آن
نیز با تقلید از طرح های قم فرش هایی با کیفیت
متوسط بافته می شود.
و اما عدم رواج قالی بافی در حاشیه های خلیج فارس
و بحر عمان را به دلایل کمی جمعیت این مناطق،
فقدان مراتع و چراگاه های پرورش گوسفند و هم چنین
اشتغال ساحل نشین ها در صنایع نفت و مبادله های
مرزی و قاچاق و ماهی گیری و مهاجرت های موقت آنان
به کشورهای عربی آن سوی خلیج می توان تفسیر کرد و
اگر گاهی گداری به دست بافتی در این مناطق دست
یابیم آن را در حد ابتدائی و بیشتر به صورت گبه می
یابیم.
در نقشه قالی بافی ایران مراکز بافت فرش در دو
محدوده سبز کم رنگ و پررنگ مشخص شده اند در قسمت
پررنگ مشخص شده اند در قسمت پر رنگ فشردگی مراکز
فرش بافی زیادتر و این صنعت در این مناطق از اهمیت
زیادتری برخوردار است در حالی که در محدوده کم رنگ
تر نیز قالی بافی رواج دارد ولی نه با تراکم و
اهمیت محدوده پررنگ .
با ملاحظه این نقشه هم چنان مشاهده می شود که
تعداد زیادی از شهرستان ها و بنادر ایران گرچه از
اهمیت سیاسی و صنعتی مهمی برخوردار هستند ولی خارج
از این محدوده ها قرار گرفته اند از آن جمله
شهرستان های رضائیه، اهواز، آبادان، دزفول، ساری،
بندر خرمشهر، بندر بوشهر، بندر عباس و مانند آن و
به این جهت است که در بازارها و مراکز خرید و فروش
به فرشی به نام فرش آبادانی و اهوازی و غیره بر
نمی خوریم که دلایل آن مذکور افتاد.
روش ما در مطالعه مراکز قالی بافی استان های ایران
به این گونه است که بی آنکه تأکیدی در اهمیت سیاسی
و یا جغرافیایی این استان ها داشته باشیم تنها
قالی بافی را در آن ها از جهت سوابق تاریخی و ارزش
های هنری و ریزه کاری های فنی و اهمیت های تجارتی
تا حد امکان و به صورت کوتاه شرح دهیم
|
 |
|
|
