| همکاری |
 |
| حمل دریائی |
 |
| سرویس مناسب |
 |
| حمل هوائی |
 |
| رنگهای زنده |
 |
|
|
|
 |
|
دست بافت هاي تركمن |
|
|
تركمن ها دراصل از تركان مغول
هستند كه از هزاران سال قبل در شرق درياي خزر در
تركمنستان شوروي و نوار شمالي ايران در يورت هاي
آلاچيق مانند خود به گونه چادرنشيني زندگي مي
كنند. ابوالقاضي بهادر خان در كتاب « شجره تركمن
ها» سابقه تاريخي آن ها را به شش هزار سال قبل مي
رساند. «ماركوپولو» سياح معروف ايتاليائي در شهر
سفر افسانه آميز خود به آسياي شرقي و سرزمين
تاتارها ضمن تعريف از اسب ها و قاطرهاي تركمني به
فرش هاي ظريف و زيباي اين قوم نيز اشارت مكرر مي
كند
تركمن ها به پنچ طايفه مهم سالور، ساريخ، ارساري،
يموت و تكه تقسيم مي شوند كه اكثر در تركمنستان
شوروي زندگي مي كنند و از اين طوايف تنها تيره
هائي از يموت ها و تيره هائي از ايل تكه درايران
زندگي مي كنند
قالي بافي در ميان آنها مانند كليه عشاير ايراني
از خصايص و عادات هميشگي و تغيير ناپذير است. آن
ها قالي را نه بر اساس تفنن و تجمل بكله بر اساس
ضرورت مي بافند. ولي شماري از اين دست بافت ها به
گونه اي ظريف از كار در مي آيند و از دار جدا مي
شوند كه اطلاق وسيله تجمل برآن ها چندان هم بي
مورد به نظر نمي رسد
يموت هاي ايراني دركناره هاي رودخانه هاي اترك و
در دشت وسيع گرگان زيست مي كنند درفرش بافي استان
و ماهر هستند و آن را با ذوق و رغبت مي بافند. به
خورجين بافي نيز علاقه دارند بين طايقه هاي يموت،
بافته هاي تيره آتاباي در درجه اول اهميت است و پس
از آن نوبت به دست بافت هاي تيره جعفرباي مي رسد
تيره كوچكي از اين طايفه « كوگلان» هستند كه به
طور مطلق درايارن زندگي مي كنند و توليدات اندكي
دارند و بيشتر د كار خورجين بافي مي باشند
تيره هائي از ايل تكه كه بعد از انقلاب اكتبر از
روسيه شوروي به ايران آمده اند. بين بجنورد و
مرزهاي روسيه سابق در تردد هستند. افراد اين ايل
بهترين فرش هاي تركمني را مي بافند. فرش هاي آن ها
دو پوده بوده و با گره تركي بافته ميشوند. گاهي
تارها را و به ندرت تمام الياف فرش را از جنس
ابريشم انتخاب مي كنند. به گونه اي سنتي دست بافت
هاي مرغوب خود را به فروش نمي رسانند و به عنوان
جهيزيه دختران خود نگاه مي دارند
فرش هاي تركمني ايراني متراكم تر و كوبيده تر از
فرش هاي روسي مي باشند. هر دو نوع اين فرش ها
برخلاف فرش هاي هم زاد پاكستاني خود – كه به «
بخارا» معروف بوده و اكثر در كيفيتي نازل و در
مقياس انبوه در بازارهاي فرش اروپائي يافت مي شوند
بسيار مشهور بوده و مشتاقان فراواني دارند. فرش
هاي تركمني برروي دستگاه هاي افقي بافته مي شوند.
از طرح هاي معروف اين ايلات يكي طرح تركمن قاشقي
است (وجه تسميه قاشقي اين است كه در متن اين طرح
شكل هائي مانند دسته هاي منبت كاري شده قاشق هاي
دوغ خوري ايلياتي ديده مي شوند) و ديگري طرح تركمن
آخال (بخارا) و ياطرح چشم غزال تركمن مي
باشد(بسيار پهلوئي هائي كه در متن فرش بافته شده
اند به چشم آهو شباهت دارند) و هم چنين طرح چهار
فصل كه مخصوص بافنده هاي ايل تكه مي باشد و مشخصات
آن اين است كه زمينه فرش با خاج كوچكي كه در وسط
آن طراحي شده به چهار قسمت تقسيم مي شود. به صورت
معمول در بالا وپائين فرش هاي تركمني وبعد از
حاشين قسمت هاي اضافي بافته مي شوند كه به نام
شانه معروف مي باشند و اين كاري است كه در ديگر
مراكز فرش بافي ايران تقريباً متداول نيست
در گذشته بيشتر پشم هاي تركمن صحرا با رنگ هاي
طبيعي رنگ مي شدند ولي امروزه تا حدودي رنگ هاي
شيميائي را نيز به كار مي برند. رنگ هاي دلخواه آن
ها قرمز لاكي، آبي سرمه اي، سبز پرنگ، سفيد و بژ
ميباشند. اندازه فرش هاي تركمني از يك متر تا حدود
12 متر مربع متغير است |
|
|
|
